De veilige basis in trauma-sensitief werken

In deze online training gaan we in op belang van een veilige basis in trauma-sensitief werken. Deze training is verdeeld over 6 verschillende modules van elk 2,5 uur. Je kan deze modules los van elkaar volgen of ze achtereenvolgens als een gehele training volgen. De modules vinden online plaats via zoom en hebben een interactief en ervaringsgericht karakter. Er wordt, naast de theoretische achtergrond en praktische toepassing, ook aandacht besteed aan je persoonlijke proces.

Traumatische ervaringen in de vroege jeugd zijn overweldigend. Het is te veel, het gaat te snel en te plotseling, Het zenuwstelsel reageert hierop met biologische vecht- en/of vluchtreactie maar kan deze als we klein en afhankelijk zijn niet voltooien. Als we als kind namelijk deze authentieke gevoelens tonen is het gevaar groot dat we de verbinding met onze verzorgers verliezen. We ontwikkelen daarom  op heel jonge leeftijd een coping strategie om de verbinding met de ander niet te verliezen. Om dit te kunnen doen, geven we de verbinding met onszelf op. De effecten hiervan op de ontwikkeling van een kind zijn groot en kan zich uiten in verschillende lichamelijke en emotionele en mentale klachten, vaak op latere leeftijd.

Traumasensitief
Bij een trauma-sensitieve aanpak spelen drie elementen een rol:

1. realiseren: beseffen dat trauma wijdverbreid is
2. herkennen: herkennen wat de symptomen van een trauma zijn
3. reageren: effectief reageren op het trauma

Voor wie?

Deze training is voor hulpverleners in de breedste zin van het woord, psychologen, mindfulness- en compassietrainers, therapeuten, leraren, coaches, ouders, yogadocenten, POH’ers en fysiotherapeuten. Tevens is deze training ook geschikt voor mensen die hun eigen ontwikkelingstrauma willen begrijpen en leren hoe hiermee om te gaan.

In het kort:

– Verdieping van het concept van ontwikkelingstrauma, onderliggende mechanismen en de effecten op fysiologisch en psychologisch niveau.

– Hoe ‘trauma sensitief’ te zijn: bewustzijn en herkenning van trauma in de praktijk.

– Hoe verschillende tools in te zetten in het werken met trauma’s.

– De rol van de therapeut in het omgaan met ontwikkelingstrauma.

– Hoe een veilige basis te creëren voor jezelf en cliënten

Inhoud modules:

Module 1: Ontwikkelingstrauma en polyvagaal theorie

Als kind ben je afhankelijk van de volwassenen om je heen. In het gunstige geval komen ze tegemoet aan je behoeftes als kind en zorgen daarmee voor veilige hechting. Als ouders je als kind niet de veilige hechting kunnen geven is dat vaak omdat ze zelf getraumatiseerd zijn en hierdoor kan je kind een ontwikkelingstrauma oplopen.

Een ontwikkelingstrauma zorgt ervoor dat je autonome zenuwstelsel altijd geactiveerd is. Dit veroorzaakt verschillende chronische reacties en gedragspatronen, waaronder intense gevoelens van angst, gebrek aan zelfvertrouwen en vertrouwen in anderen, gebrek aan gevoel van basisveiligheid, gevoelens van schuld en schaamte.

Door de polyvagaal theorie van Stephen Porges hebben we meer inzicht gekregen in de veranderingen die traumatische ervaringen teweeg brengen in het autonome zenuwstelsel en waarom mensen na zo’n ervaring zo moeilijk terugkeren naar een staat van rust en vertrouwen. In deze module gaan we dieper in op wat ontwikkelingstrauma is en hoe we vanuit lichaamsgerichte trauma therapie gebaseerd op de polyvagaal theorie kunnen werken aan het reguleren van het zenuwstelsel.

Thema’s van deze module:

– Wat is ontwikkelingstrauma?

– Hoe herken ik ontwikkelingstrauma?

– Ontwikkelingstrauma, het autonome zenuwstelsel en de polyvagaal theorie

– Het belang van zenuwstelsel regulatie in ontwikkelingstrauma

Module 2: Ontwikkelingstrauma is relationeel trauma:

In reactie op vroegkinderlijk ontwikkelingstrauma en een niet toereikende vervulling van onze basisbehoeftes, ontwikkelen we vaak overlevingsstrategieen die onze ervaringen in het heden vervormen en leiden tot fragmentatie en vervreemding. Ons vermogen tot verbinding met onszelf en anderen is beschadigd geraakt en de hieruit voortvloeiende verminderde levenskracht en levendigheid ligt ten grondslag aan veel psychische en fysieke problemen. In deze module gaan we dieper in op hoe ontwikkelingstrauma een impact heeft op het vermogen tot het aangaan en onderhouden van relaties en hoe we vanuit lichaamsgerichte trauma therapie gebaseerd op NARM en polyvagaal theorie kunnen werken aan het reguleren van het zenuwstelsel en identiteitsverstoringen zoals lage eigenwaarde, schaamte en chronische zelfveroordeling.

Thema’s van deze module:

– Ontwikkelingstrauma en zelfregulatie, zelfbeeld en het vermogen tot relaties

– Ontwikkelingstrauma en de beschadigde basisbehoeftes

– Ontwikkelingstrauma en trauma bonding

– Ontwikkelingstrauma en co-regulatie

– Hoe om te gaan met relationeel trauma in de praktijk

Module 3: Hechting en de veilige basis in ontwikkelingstrauma: 

Vanaf onze vroege jeugd ontwikkelen we een eigen gehechtheidsstijl. Alle ervaringen die we opdoen in het contact met onze gehechtheidspersonen zijn medebepalend voor onze relationele blauwdruk, die het sjabloon wordt voor ons emotionele landschap in ons latere leven, onze relaties en hoe we ons over onszelf voelen. Als onze vroege ervaringen warm en veilig zijn en gehechtheidsbreuken worden hersteld, ontwikkelen we een veilige gehechtheidsstijl. Worden onze kinderjaren gekenmerkt door verkeerde afstemming, verwaarlozing of andere traumatische ervaringen, dan zullen we onveilig gehecht raken en verliezen we onze belangrijkste verbindingen – met onszelf, met de fysieke buitenwereld rondom ons en met anderen. In deze module gaan we dieper in op hoe ontwikkelingstrauma een impact heeft op hechting en verbinding, ook op latere leeftijd. Tevens leren we hoe we vanuit lichaamsgerichte trauma therapie gebaseerd op SE, NARM en polyvagaal theorie kunnen werken om gehechtheidswonden te helen in de praktijk.

Thema’s van deze module:

– Ontwikkelingstrauma, gehechtheidstheorie en hechtingsstijlen

– Ontwikkelingstrauma, gehechtheidswonden en gevolgen voor volwassen relaties

– Herstellen van gebroken verbinding: hoe om te gaan met gehechtheidswonden in de praktijk?

Module 4: Werken met verschillende delen in ontwikkelingstrauma: 

Als kleine kinderen geen verzorgers hebben die veiligheid scheppen, verontrusting kalmeren en voor hun lichamelijke welbevinden zorgen, moeten ze wel op hun brein en lichaam terugvallen om greep te krijgen op de overweldigende responsen die een bedreigende wereld bij hen oproept. Voor een heel jong kind om zich staande te kunnen houden beschikt het over hulpmiddelen zoals dissociatie, verdoving, splitsing en fragmentatie. Dit kan leiden tot enorme innerlijke worstelingen, ook op latere leeftijd. Dit is een weerspiegeling van de activiteiten van delen in onszelf. Er zijn delen die belast zijn met de pijn van vroeger, die ze nog altijd met zich meedragen. Daarnaast zijn er delen die een beschermende rol op zich nemen. Zij willen voorkomen dat we de eenzaamheid en het verdriet van onze belaste delen opnieuw ervaren. Al deze delen hebben het doel ons veilig te houden, hoe extreem ook. Als we naar ze gaan luisteren en ze welkom heten, kan er innerlijke samenwerking en mededogen ontstaan. In deze module gaan we dieper in op het ontstaan van delen in de persoonlijkheid door ontwikkelingstrauma. Tevens leren we hoe we vanuit lichaamsgerichte trauma therapie gebaseerd op Internal Family Systems, SE, NARM en polyvagaal theorie kunnen werken met verschillende delen in ontwikkelingstrauma.

Thema’s van deze module:

– Ontwikkelingstrauma, traumagerelateerde fragmentatie en dissociatie

– Ontwikkelingstrauma, structurele dissociatie en splitsing in delen

– Werken met delen en Internal Family Systems Model

Module 5: Van co-regulatie naar zelfregulatie in ontwikkelingstrauma: 

Lichaamsintelligentie is veelal nog een onontgonnen terrein in de psychotherapie. Toch is het verhaal dat verteld wordt door de ‘somatische getuigenis’ – gebaren, lichaamshouding, manier van spreken, gezichtsuitdrukkingen, de blik in de ogen en de bewegingen van het lijf – misschien wel belangrijker dan het verhaal in woorden. De taal van het lichaam onthult de erfenis van trauma en van vroegkinderlijke of vergeten dynamieken met gehechtheidspersonen. Door het lichaam een duidelijke plaats te geven in de therapeutische benadering, krijgt de cliënt een belangrijk middel aangereikt om tot zelfkennis en verandering te komen. Door het aanboren van de therapeutische relatie en het aanpassen van de interventies aan de specifieke behoeften van iedere cliënt, kan er zorgzame aandacht worden gegeven aan wat er door het lichaam ónder de woorden wordt gezegd. Dit versterkt niet alleen de nabijheid en het vertrouwen tussen de therapeut en de cliënt, maar helpt ook om verandering mogelijk te maken in de diepste lagen van het zelf. In deze module gaan we dieper in op de concepten en interventies die we kunnen inzetten vanuit de sensori-motor psychotherapie gericht op zelf-regulatie. Tevens kijken we naar hoe we kunnen herstellen van zelfdestructieve copingpatronen en hoe we het getraumatiseerde zenuwstelsel zelf kunnen leren te reguleren.

Thema’s van deze module:

– Ontwikkelingstrauma, interventies voor traumaverwerking en het herstel van gehechtheid

– Co-regulatie en zelfregulatie in de therapeutische praktijk

– Hoe te herstellen van zelfdestructieve copingpatronen in ontwikkelingstrauma

Module 6 : Embodiment en agency in ontwikkelingstrauma

Als onderdeel van onze overlevingspatronen hebben we ons allemaal op jonge leeftijd aangepast aan en gevoegd naar de levensontkennende elementen van onze omgeving en deze letterlijk ingelijfd. Als we onze aanpassingen naar aanleiding van onze ervaring als kind niet kunnen identificeren en erkennen, waaronder de manier waarop we ons op jonge leeftijd hebben aangepast aan de levensontkennende elementen van onze omgeving en hoe we deze hebben geinternaliseerd, blijven we lijden. Agency – of zelfwerkzaamheid – is inzien wat we onszelf aandoen als volwassene, hoe we het tekortschieten van onze omgeving hebben geinternaliseerd en dat steeds weer creeeren.

Het leven in zijn volle omvang leven is misschien wel een van de moeilijkste dingen waar we als mens mee geconfronteerd worden. Groei en verandering vinden plaats wanneer verbinding met de vijf kernvermogens verbinding, afstemming, vertrouwen, autonomie en liefde-seksualiteit tot stand wordt gebracht of versterkt. Identiteitsverstoringen lossen op en er ontstaat een vermogen tot zelfregulatie. In een cyclus van heling maakt verbinding met ons lichaam, onze emoties en onze levenskracht grotere verbinding met anderen mogelijk en op haar beurt bevordert verbinding met anderen grotere verbinding met onszelf. Dit is de embodiment – belichaming – van ons helingsproces. De verbinding die altijd ons diepste verlangen was, is nu niet langer onze grootste angst.

Thema’s van deze module:

– Wat is embodiment (belichaming) en agency (zelfwerkzaamheid) in ontwikkelingstrauma?

– Hoe het proces van gezonde integratie van basisenergie en levenskracht te bevorderen wanneer we werken met ontwikkelingstrauma?

– Wat houdt trauma healing in?

Data modules

Module 1: Ontwikkelingstrauma en polyvagaal theorie: 24 september 2026 van 19u -21.30u

Module 2: Ontwikkelingstrauma is relationeel trauma: 22 oktober 2026 van 19u -21.30u

Module 3: Hechting en de veilige basis in ontwikkelingstrauma: 19 november 2026 van 19u -21.30u

Module 4: Werken met verschillende delen in ontwikkelingstrauma: 10 december 2026 van 19u -21.30u

Module 5: Van co-regulatie naar zelfregulatie in ontwikkelingstrauma: 28 januari 2027 van 19u -21.30u

Module 6: Embodiment en agency in ontwikkelingstrauma: 25 februari 2027 van 19u -21.30u

Anouk Prop is psycholoog, traumatherapeut, yogadocent (E-500 RYT & YACEP) en energetisch therapeut en werkt op een holistische wijze op het snijvlak van lichaam en geest. Ze zet een combinatie van de kwaliteiten van psychotherapie, trauma healing, yoga en energetisch werk in om samen met volwassenen en kinderen op reis te gaan naar zichzelf. Postdoctorale opleidingen in traumatherapie (Somatic Experiencing, NARM en Bodynamic) in combinatie met yoga en energetisch werk in de praktijk gebracht, heeft ze een uitgebreide ervaring in het werkveld in uiteenlopende settingen. Anouk werkt al meer dan tien jaar zelfstandig in haar praktijk, als freelancer voor (verslavings)klinieken, yogastudio’s en instituten voor geestelijke gezondheidszorg, in Nederland maar ook in ontwikkelingslanden.